Band of the 80´s

Boy

11 O´clock, Tick Tock var fyrsta smáskífan sem U2 gaf út undir Island merkinu. Stjórn upptöku var í höndum Martin Hannet og hann átti að stjórna upptökum á fyrstu breiðskífu þeirra sem væntanleg var undir lok árs 1980. Hann dró sig hins vegar í hlé þegar söngvari Joy Division, hljómsveitar sem hann hafði unnið með lengi, framdi sjálfsmorð. Til sögunnar var kallaður Steve Lillywhite. Hann var vaxandi í heimi upptökustjórnunar og hafði m.a. unnið með Ultravox og Peter Gabriel. Það var ákveðið að taka upp nýja smáskífu til að sjá hvernig hlutirnir gengju með U2. A Day Without Me hét hún og þó að Steve líkaði ekki sérstaklega vel við lagið þá var hann ánægður með áhuga og frammistöðu U2. Bono átti það að vísu til að vera ekki klár með textana, heldur skrifa þá nánast jafnóðum, en einhvern veginn tókst honum samt alltaf að raða hugmyndum og orðum saman sem hann hafði hripað niður á blöð hér og þar! Edge var drifkraftur tónlistarinnar að mati Steve. Hann dundaði kannski í nokkra klukkutíma við að finna réttu hljómana en þegar þeir komu var hann ekki nema 5 mínútur að kalla þá fram. Larry var frumlegur og ákveðinn í að gera sína eigin hluti í trommuleiknum. Trommurnar hljómuðu jafn sérstætt hjá honum og U2 sándið yfir höfuð. Steve fannst Adam vera brothættastur. Hann gat verið snjall og tæknilegur ef sjálfstraustið var í lagi en misheppnaður ef það hvarf. Við upptökurnar á Boy studdi Steve við bakið á Adam og vann í sjálfstrausti hans og þar sem þeir höfðu svipaðan bakgrunn varð þeim afar vel til vina. Þar sem Steve var með nýtt, ungt og óreynt band með sína fyrstu plötu í höndunum hefði hann getað freistast til að koma "Lillywhite" sándinu að. En í staðinn var hann styðjandi og ýtti undir styrkleika þeirra og benti á galla þeirra og útkoman var frábær fyrsta plata hljómsveitar, full af hugmyndum, sándi og myndum sem voru einstakar fyrir þessa fjóra stráka í U2, nokkuð sem rokkið hafði ekki séð í langan tíma! Nú voru hlutirnir komnir á fullt skrið hjá U2. 10 daga túr til Bandaríkjanna í desember var framundan til að kynna Boy, sem fyrirhugað var að kæmi þar út í byrjun árs 1981. Chris Blackwell hjá Island kom því í kring að Paul fór á fund Frank Barcalona sem rak umboðsskrifstofu í Bandaríkjunum undir nafninu Premier Talent. Frank varð undir eins hrifinn af taktík Pauls og U2 og samþykkti að taka umboði þeirra vestan hafs, jafnvel þótt að U2 væri lítið band á hans mælikvarða. Þar að auki hafði hann hafnað að taka Boomtown Rats (Bob Geldof og félaga) að sér! Nú var Frank kominn út um allt í að koma U2 í spilun á útvarpsstöðvum í USA, það væri lykillinn að velgengi þar. Þetta var því stórt stökk fyrir strákana frá Dublin. Annar mikilvægur maður stökk á vagninn í túrnum til Bandaríkjanna, Joe O´Herlihy hljóðmaður. Paul Mcguinnes hafði alltaf haft augastað á honum og Joe hafði reyndar séð um hljóðið fyrir U2 annað slagið, þegar þeir voru í vandræðum. Nú sló hann til og það var ekki síst að þakka sérstöku sándi U2. Eins og Joe þekkti það í rokkinu var málið að setja upp trommur og bassa fyrst, drifkraft bandsins, og svo gítara, en hjá U2 var það öðruvísi farið. Edge með sinn sérstaka gítarleik var drifkraftur U2. Hvernig Edge notaði bergmál í gítarleiknum var einstakt. Edge var kannski ekki snilldargítarleikari en hann var undrabarn með tækni. Hann spilað kannski eina nótu, en vegna þess hvernig hann setti upp hátalarana komu sex nótur út með bergmálinu. Þetta var nógu spennandi til að Joe var sannfærður. Árið 1980 var því árið sem U2 komst á kortið og nú virtist það ekki svo vitlaust sem Bono hafði lýst yfir áður, að þeir ætluðu sér að verða stærsta rokkband veraldar!

Efst á síðu

October

Lífið var þó ekki alltaf dans á rósum hjá U2 um þessar mundir. Vegna þáttöku Edge, Larry og Bono í Shalom hreyfingunni og hinnar miklu trúarlegu pælinga þeirra, varð Adam nokkurs konar utangarðsmaður í því samhengi. Þremenningarnir lögðust iðulega í Biblíulestur og sálmasöng í rútunni á tónleikaferðalögum og það fór nett í pirrurnar á Adam. Svo mikið reyndar að stundum lá við áflogum! Það var einskonar skipting í rútunni á ferðalögum, aftast voru Bono, Edge, Larry og Pod, sem nú var rótari bandsins. Frammí voru Adam, Paul og Joe. Var U2 orðin trúarlegt band, spurði Adam sig. Það var ekki hluti af samningnum í upphafi hélt hann! Áleitnar spurningar leituðu á Bono, var hann á réttri leið að verða rokkstjarna eða myndi hann gera meira gagn með því að taka meira þátt í "venjulegu" samfélagi, reyna að leysa vandamálin þar í stað þess að syngja bara um þau? Adam var hins vegar að lifa sig inn í rokklífið, hann fékk sér í kollu eftir tónleika og var frjáls og með slatta af peningum í vasanum! Það munaði því minnstu að ekkert meira yrði út U2 eftir Boy! Á því augnabliki gekk þeim illa að koma auga á það sem sameinaði þá frekar en það sem skildi þá að. En sem betur fer gekk annar túr þeirra til USA í byrjun árs ´81 frábærlega og áheyrendur vestan hafs elskuðu U2. Leiðin gat bara legið upp á við núna. Það eimdi samt enn af efasemdum haustið ´81 þegar U2 fór í hljóðver til að taka upp aðra breiðskífu sína, October. Trúin var enn að toga í Edge, Larry og Bono og Adam virtist einangrast enn frekar. Til að bæta gráu ofan á svart hafði öllum textum sem Bono hafði samið fyrir plötuna verið stolið á ferðalaginu í USA þannig að hann varð eiginlega að semja þá á staðnum fyrir framan hljóðnemann. Trúin og efasemdirnar í huga hans skína líka greinilega í gegn á plötunni: "Oh, Lord, If I had anything, anything at all, I´d give it to you". October, sem kom út í október ´81, fékk samt fína dóma í pressunni og U2 hélt áfram að njóta velgengi á tónleikum og í að kynna plötuna. Svo kom að því að túra með October um UK, Evrópu og USA. Skyndilega birtust Bono, Edge og Larry inn á stofugólfi hjá Paul McGuinnes og tjáðu honum að þeir ætluðu að taka sér frí og ekki fara í tónleikaferð í 12 mánuði með plötuna, þeir gætu bara ekki lagt það á sig!! Enn var framtíð U2 algerlega í lausu lofti en með tiltali frá Paul um að nú væru of margir farnir að stóla á U2 sem lífsviðurværi var ákveðið að fara túrinn, sem reyndist svo verða mjög ánægjulegur og vel heppnaður. Þeim tókst að fylla staði þvert yfir USA sem tóku allt að 3000 manns. Í upphafi árs 1982 fengu þeir upphitunarpláss hjá J.Geils Band sem þá voru stórir í USA og spiluðu fyrir 15.000 manns, mun meira en U2 hafði nokkru sinni fyrr. Þeir vissu að þetta var áhætta en hún borgaði sig svo um munaði því U2 fékk iðulega uppklapp eftir settið sitt þannig að undir lokin voru stjörnurnar í J.Geils Band farnir að pirrast all verulega!! U2 stal senunni og árið 1982 heilsaði með birtu og nýjum krafti!! Til að undirstrika það að nú voru U2 félagar sameinaðir á ný var það sjálfur Adam Clayton sem var svaramaður Bono þegar hann gekk í það heilaga með Ali þann 21 ágúst. Adam hafði alltaf verið sá sem trúði hvað mest á U2 hugmyndina og nú fékk hann uppreisn æru eftir erfiða tíma síðustu tvö ár.

Efst á síðu

War

Þriðja breiðskífa U2, War, kom út á síðasta degi febrúarmánaðar árið 1983. Hún var rokkaðasta plata U2 til þessa og titill hennar ögrandi. Hún reyndist samt bæði þeirra best heppnaða hingað til og seldi meira en hinar tvær fyrri til samans og hún lagði líka grunninn fyrir hinn pólítíska rauða þráð sem átti eftir að ganga í gegnum verk U2. Textar Bono urðu nú töluvert beinskeyttari og með meiri ádeilu á þjóðfélagið en áður og Sunday Bloody Sunday er gott dæmi um það. Bono kynnti lagið ætíð þannig á tónleikum fyrstu árin að það væri ekki uppreisnarlag; "This is not a rebel song", og það þótti það ögrandi að Island tók ekki sénsinn að gefa það út sem fyrstu smáskífu plötunnar heldur valdi New Year´s Day í staðinn. War fór beint í 1. sæti breiðskífulistans í Bretlandi en þó að á yfirborðinu virtist allt ganga í haginn fyrir U2 hafði pressan við að vinna við plötuna valdið titringi í samvinnu þeirra, enn á ný. Þeir voru þó of uppteknir af því að halda "sjóinu" gangandi til að láta það hafa of mikil áhrif á sig og Bono sagði seinna í viðtali að War hafi verið afar mikilvæg í ferli U2, velgengni hennar festi loks almennilegar rætur í U2, það varð ekki aftur snúið. War var hrá, rokkuð og ögrandi með vilja, U2 vildi gefa glysi og innihaldslitlu poppi 80´s tímabilsins gott spark í afturendann og það tókst rækilega. Þeir vildu líka breyta því "mjúka" áliti sem margir höfðu á U2. Með ögrandi titli hefðu þeir samt getað tekið auðveldu leiðina og haft mynd af skriðdrekum og rifflum á plötuumslaginu en þeir fóru þveröfuga leið. Á albúminu birtist Peter Rowen, sá sami og er á Boy albúminu, nú með hendur fyrir aftan bak sem túlka má sem uppgjöf. War er líka ádeila á stríð og ófrið og jafnframt óður til ástar og friðs. U2 var nú nánast stanslaust á tónleikaferðalagi og þá aðallega um Bandaríkin. Red Rocks tónleikarnir sem fram fóru í náttúrulegu tónleikastæði í Rocky Mountains í Colorado voru eftirminnilegir. Það hafði rignt eldi og brennisteini allan daginn sem tónleikarnir áttu að fara fram en um leið og U2 steig á svið stytti upp. Þeir 9000 áheyrendur sem voru á staðnum fengu að upplifa dúndurtónleika sem var bæði sjónvarpað og varð einnig uppskriftin af þeirra fyrstu "live" plötu, Under A Blood Red Sky. Sú plata reyndist með eindæmum farsæl, hún var ódýr í framleiðslu en kostaði minna en venjuleg LP plata og rokseldist. Hún gaf líka strákunum mjög svo nauðsynlegt frí frá tónleikaferðum sem voru nú farnar að taka verulegan toll. Það hafði ekki verið auðvelt að ganga í gegnum þessar þrjár plötur með öllum þeim ferðalögum sem þeim fylgdu, það var kominn tími á að stokka spilin upp á nýtt. "Við bókstaflega lögðum niður U2 eftir War plötuna" sagði Bono seinna í viðtali; "við lögðum niður bandið og stofnuðum nýtt með sama nafni og sömu meðlimum" Með Under A Blood Red Sky hafði verið settur punktur fyrir aftan þetta fyrsta tímabil hljómsveitarinnar, tímabil átaka og velgengni í bland.

Efst á síðu

The Unforgettable Fire

Lykillinn að áframhaldandi velgengni U2 var án efa byrjunin á samstarfi þeirra við þá Brian Eno og Daniel Lanois. Eno, sem hafði meðal annara unnið með Roxy Music, John Cale, David Bowie og David Byrne úr Talking Heads, var í huga Bono og strákanna tilvalinn til að færa tónlist U2 á næsta stig. Eno var þó ekki auðveldlega fenginn því hann sagðist í fyrstu ekki sérlega hrifinn af því sem U2 var að gera en um leið og hann hafði talað við Bono var hann sannfærður. Hann sagðist hafa "trúað" Bono undir eins og hafði ekki áður heyrt tónlistarmann tala á þennan hátt um hljómsveitina sína og vegna forvitni ákvað hann því að slá til. Í huga U2 var Eno akkúrat rétti maðurinn til að koma með nýjan anda og tilraunir inn í verk þeirra. Það sem Eno byrjaði á að gera var að lýsa hrifningu sinni á gospel tónlist og þeirri skírskotun til hennar sem hann heyrði í tónlist U2. Þetta var eitthvað fyrir Bono til að hugsa um! Hann hafði alltaf fundið fyrir "sálinni" í tónlist U2 og fannst sem þeirra styrkur væri einmitt í sálinni og kraftinum. Með Steve Lillywhite hafði ekkert vantað upp á kraftinn en með Eno/Lanois drógu þeir fram sálina á ný. "Þetta hjálpar okkur að koma aftur auga á upphaflega markmiðið okkar", sagði Bono. Það sem Eno byrjaði á að gera var að láta strákana taka fótinn aðeins af bensíngjöfinni og kanna algerlega nýjan hljómaheim í tónlist sinni án þess þó að missa marks á innsæinu sem fyrir var. Gott dæmi um þetta er lagið Elvis Presley And America sem var bókstaflega skrifað og tekið upp á 5 mínútum. Eno rétti Bono hljóðnema og sagði honum að syngja yfir músík sem hafði verið hægt á. Bono hváði en lét til leiðast og þegar upptöku lauk streymdu út allar þessar línur og melódíur. Bono hlustaði og sagði Eno að sér litist vel á og hann gæti ekki beðið með að klára lagið. "Klára lagið?" "Hvað áttu við, það er fullskapað!" var svarið sem hann fékk frá Eno. Eno stuðlaði líka að því að textar Bono urðu nú ljóðrænni og meira dreymandi en áður. The Unforgettable Fire upptökurnar fóru að mestu fram í Slane kastala en voru fínpússaðar í Windmill Lane stúdíóinu í Dublin. Þar sem U2 var nú að klára fjórðu plötu sína og þar með að uppfylla samninginn við Island Records sem gerður var í upphafi, var nú komið að því að gera nýjan. Paul McGuinnes var nú í töluvert betri samningaaðstöðu þar sem U2 var nú búin að geta sér gott nafn. Nýi samningurinn hljóðaði upp á fjórar plötur, næstum tvöföldun á prósentu þeirra af hagnaði og sem fyrr myndi Island taka við efninu óséðu. Þrjú vídeó yrðu gerð af hverri plötu með stighækkandi upphæð í hvert þeirra og það sem skipti Bono, Edge, Larry og Adam (og Paul McGuinnes) mestu máli var smáa letrið mikilvæga: U2 myndi nú eiga útgáfuréttinn af öllum lögum sínum, frá fortíð, í nútíð og framtíð! U2 strákarnir, sem nú voru 23 og 24 ára, voru því með undirskrift sinni að gera sig að milljónamæringum, eða öllu heldur milljarðamæringum!! Þessi frábæri samningur var þó ekkert lítilvægur því að með honum var Island að lýsa yfir gríðarlegum metnaði fyrir U2 og jafnframt setja mikla pressu á velgengni þeirra. Gengi The Unforgettable Fire yrði afar mikilvæg fyrir framtíð þeirra. Með það í huga voru útgefendur þeirra og það voru efasemdir um að Eno/Lanois væri rétta teymið til að færa feril U2 á næsta stig. Það reyndust þó óþarfa áhyggjur og platan fór beint í 1. sæti breiðskífulistans í Bretlandi og ól af sér nýja kynslóð U2 aðdáanda sem fóru sem óðast að kaupa eldri plötur þeirra.

Efst á síðu

Live Aid

Þrátt fyrir nýtt blóð í upptökustjórn og nýjar og ferskar hugmyndir við upptöku TUF þá tóku þær ansi langan tíma og strákarnir skiluðu efninu til Island aðeins nokkrum vikum fyrir útgáfudaginn. Það hyllti undir stærstu tónleikaferð þeirra til þessa og þeir höfðu ekki haft tíma til að æfa efnið af nýju plötunni almennilega þannig að fyrsti leggurinn, sem var í Ástralíu, uppistóð af lögum frá War túrnum ásamt nýju lögunum svona eftir því sem þeir gátu æft þau á milli tónleika í sándtékki! Það var titringur og vonbrigði í herbúðum U2. Þeir voru ekki ánægðir með frammistöðu sína og þetta var ekki aðferðin við að byrja heimstúrinn! Það var þó atvik á einum tónleikunum sem varð til að gefa túrnum "spark í rassinn". Aftast í salnum höfðu brotist út ólæti og slagsmál og Bono stöðvaði tónlistina undir eins og argaði að ólátabelgjunum; "We do not have violence at U2 gigs. Not ever. Enough!" Ótrúlegt en satt, þetta svínvirkaði og allir snéru til sæta sinna og tónleikarnir héldu áfram betri en nokkru sinni fyrr. The Unforgettable Fire túrinn var byrjaður! Þegar U2 lenti í USA var ljóst að þeir voru orðnir verulega stórt nafn. Þeir komust ekki orðið út af hótelinu sínu og áætlunarflug voru bara ekki að gera sig, það skapaði bara kaos svo að nú var fengin einkaþota handa köppunum! Hápunkturinn á USA leggnum var auðvitað þegar þeir spiluðu í Madison Square Garden í fyrsta sinn á ferlinum við frábærar undirtektir og baksviðs á eftir var Bono það stoltur að honum fannst hann ekki aðeins vera að vinna sigur fyrir U2 heldur fyrir Írland! Þeir áætluðu að þeir væru búnir að spila fyrir um hálfa milljón manns á átta mánuðum! Það voru svo 50.000 manns sem fögnuðu hetjunum sínum á heimavelli í Croke Park í Dublin um sumarið 1985, þannig að Bono og félugum fannst sem eitt gigg á Live Aid væri nú lítið mál!!! Jæja! Þeir sem muna eftir Live Aid þann 13. júlí 1985, nú eða hafa horft á það nýlega, vita líklega að frammistaða U2 var ekki alveg eins og þeir væru að dútla sér í gegnum settið! Það var Jack Nicholson sem kynnti U2 til leiks á Wembley leikvanginum í London, þrátt fyrir að vera sjálfur staddur í Philadelphiu. Larry taldi í og Sunday Bloody Sunday ómaði fyrir 72.000 áhorfendur sem margir hverjir veifuðu írska fánanum eða U2 fánum. Síðan kynnti Bono þá stuttlega inn í næsta lag, Bad, og fléttaði svo inn í það nokkrum perlum frá Rolling Stones og Lou Reed. En svo tóku hlutirnir óvænta stefnu. Skyndilega stökk Bono ofan af sviðinu niður á fréttamannapallinn og heimtaði að fá einn áhorfanda upp á svið. Wembley sviðið var engin smásmíði svo það varð uppi fótur og fit og ringulreið. Þetta tók óralangan tíma og á meðan spiluðu félagar hans "lengda" útgáfu af Bad. Hverjum flytjanda var úthlutað 15 mínútum á sviðinu en í hita leiksins gleymdi Bono því algerlega og þegar hann loksins komst upp á sviðið aftur voru U2 löngu búnir með tímann og urðu því að sleppa Pride (In The Name Of Love), þeirra þekktasta lagi um þessar mundir. Þetta varð einnig til þess að David Bowie sem var næstur í röðinni varð einnig að sleppa lagi! Bono varð hálf vandræðalegur og auðmjúkur vegna þessa en sagðist bara hafa fundist sem svo að það væri bara U2 að spila! Þrátt fyrir að meirihluti áhorfenda á leikvanginu yrði varla var við hvað var að gerast þá voru milljónir manna um allan heim með gapandi augu fyrir framan sjónvarpsskjáinn og þetta óvænta frumhlaup Bono er eitt það eftirminnilegasta frá þessum merka viðburði, Live Aid.

Efst á síðu