Hinn Ótrúlegi Vefheimur Stefáns
Forsíða Til Baka

Yfirtaka Bandaríkjanna á Texas:

Bandaríkin fóru að sýna texas-louisiana svæðinu áhuga um 1790 með gróða af hestasölu í huga. Þegar þau svo keyptu Louisiana 1803 kom fram vandamál um örlög texas sem Bandaríkin sögðu hluta af því svæði. Minnstu munaði að stríð brytist út. Lægði og spánn einbeita annað. Jefferson sagði louisiana ná frá Pardido til Rio Grande. Sendiboði til Madríd 1805 öllu neitað, stríð virtist óumflýanlegt. Feb. 1806 lítill her sendur til að reka spánverja á milli missisippi og Bravo vestur. Sept. Hefjast viðræður um hlutlaust land milli Arroyo Hondo og Sabine. Nóv varð einskins manns land. Sama tíma tilkynnt að skilyrði í evrópu séu þannig að mælt væri með að annað hvort frelsa eða hertaka Mexico.

 

Árið 1821 fær maður að nafni Moses Austin leyfi fyrir að landssvæði í Texas fyrir hópi fólks. Árið 1832 hafði íbúafjöldi þess staðar sem Austin fékk leyfi fyrir fjölgað upp í 8000 manns. Það voru gefin út 15 önnur leif eins og þessi til svo kallaða impresarios. Áður töldust hvítir íbúar Texas svæðis í mesta lagi um 3000. Fólksinnflutningur frá Bandaríkjunum á þessum tíma var gífurlegur allt frá 20.000 upp í 38.000. En athuga ber að ekki er vitað hvort þessar tölur byggjast bæði á þrælum og hvítum mönnum eða einungis hvítum.

 

Fólkið sem kom frá Bandaríkjunum var aðallega fólk í leit að jarðnæði. Þetta var líka góð leið til að komast unda skuldum og kom fólk frá öllum hornu jarðar þó aðallega fá bandaríkjum og Evrópu en einnig voru mikið af þrælum

 

Mexíko

Frá sjálfstæði Mexiko 1821-1835 urðu mikil átök í pólitík. Árið 1821 komast Kreólar til valda en ekki varð mikil breyting á samfélagsskipun þjóðarinnar við valdatöku þeirra.

Fyrstu áratugir í sjálfstæði Mexiko gengu ekki áfallalaust fyrir sig. Stjórnmálabaráttan var nánast einokuð af Kreólum sem skiptust aðallega í tvo flokka þá sem vildu koma á efnahagslegum og samfélagslegum umbótum og hina sem voru íhaldsmenn. En eitt áttu allir þessir stjórnendur sem komust til valda sameiginlegt og það var að þeir skildu ekki hvað þjóðinni sem slíkri var fyrir bestu. Sem dæmi má nefna nýju stjórnarskrána sem tók gildi 1824, þar sem almennur kosningaréttur var leiddur í lög og þar sem var talað um persónu- og athafnafrelsi einstaklingsins. En í landi þar sem um 90 % þjóðarinnar var ólæs og stór hluti talaði enga spænsku gefur það auga leið að sárafáir gátu nýtt sér það lýðræði. Einnig ber að nefna að á Mexiko svæðinu voru indíánar sem höfðu ekki hugmynd um að þeir tilheyrðu hinu sjálfstæðu ríki. Svo ber einnig að nefna að stærstu öflin í Mexiko á þessum tíma voru katólska kirkjan og herinn. Katólska kirkjan var íhaldssöm og mjög voldug þar sem hún var stærsti landeigandinn með gífurlegar tekjur af landareignum og tíund, greiddi enga skatta og var þar að auki með eigin dómstól. Herinn var þó það vald sem hafði úrslitaþýðingu og voru foringjar eingöngu úr flokki Kreóla. Óbreyttir hermenn voru hins vegar eingöngu indíánar og Mestezar sem höfðu verið þvingaðir í herþjónustu.

En það sem hafði mesta þýðingu fyrir landið var stjórn efnahagsmála. Því hefur verið haldið fram að í hvert sem fjárlagahalli fór fram úr 25% varð bylting í landinu.

Og skeði það oft þar sem útgjöld ríkisins voru oft 70-200% meiri en tekjur.

 

Gerður hafði verið samningur árið 1819 en hann hafði ekki tekið gildi þegar þegar Mexikó varð sjálfstætt ríki 1821. Af því skapaðist vandamál, þar sem sumir Bandaríkjamenn voru óánægðir með samninginn, þeir vildu meira landssvæði. Samskipti Mexikó og Bandaríkjanna gengu mjög illa þegar í byrjun.

Samkvæmt stjórnarskrá Mexikana fengu innflytjendur sérlega hagstæð kjör við kaup á landi í Texas og var það hugsað að katholikkar og fólk hliðhollt Mexikó,myndu setjast þar að og mynda einskonar vegg fyrir áframhaldandi útþenslu Bandaríkjanna. En þar sem þessi svæði sem þeir settust á voru með sjálfstæða stjórn og þeir þurftu aðeins að sverja landinu hollustueið og lítil samskipti voru á milli þessara svæða og landstjórnar, leiddi þetta af sér mikla sjálfsstjórn svæðanna og að þeir litu ekki á Mexikó sem föðurland sitt frekar en Bandaríkin.

 

En eins og áður hefur verið sagt stóð deilan upphaflega um landamæri og árið 1829 reyndu Bandaríkjamenn að kaupa sér stærra land af Mexikönum fyrir um 5 millj. Bandaríkjadala, þar sem árnar Nuance og Rio Grande mynduðu landamæri.

Þessir samningar fóru út um þúfur. En Anthony Butler var í mörg á að reyna að ná samningum og í júni 1831 bað hann Bandaríkjamenn að bjóða hærri upphæð eða um 7 millj. Bandaríkjadala en því var neitað. Nokkrum árum seinna fékk Butler þá hugmynd að múta Mexikóstjórn og enn neituði Bandaríkjastjórn og fór loks að skiljast hvers konar manngerð Butler var og því fremur sem Mexikóstjórn fór fram á að hann yrði kallaður heim. Eitt af því fáa sem Butler afrekaði í Mexikó var að staðfesta þá skoðun stjórnar landsins að Bandaríkjamenn ætluðu sér að koma af stað uppreisn í Texas til að ná yfirráðum yfir þessum landssvæðum og að þeir litu á Mexikana sem annarflokksmenn

 

Það var ekki fyrr en um 1830 sem stjórnin gerði sér grein fyrir hættunni af óheftum fólksinnflutningi til Texas. Það var þá sem utanríkisráðherra að nafni Alaman kom með þær tillögur að koma á meiri stjórn Mexiko í Texas með því að staðsetja herinn betur með því að breyta lögum frá 1824 það er að segja að banna fólksinnflutning frá Bandaríkjunum. Einnig ætti að stuðla að innflutningi Mexikana frá Texas svo og stuðla að verslun milli hafnarborga Mexiko og Texas. Öllum þessum tillögum var fylgt auk þess sem komið hafði verið á lögum sem bönnuðu þrælahald í Mexikó árið 1829. Þó var ekki hægt að fylgja þeim eftir í Texas. Fáir Mexikanar fluttust til Texas og þegar viðskipti við Bandaríkin voru bönnuð hófu Texasbúar hófu smygl á vörum frá Bandaríkjunum. Árið 1832 þegar Santa Anna tók völdin aftur var herinn fluttur frá Texas. Í október sama ár var haldinn borgarafundur í San-Felipe þar sem samin var bænaskrá þar sem Texasbúar fóru fram á að Texas yrði klofið frá Mexikanska fylkinu Coahuila og verður farið nánar í það á eftir.