| Prómóþeifur:
Prómóþeifur eða Prometheus, þýðir fyrirhyggja, var einn af Títönunum (Titans) og var þekktur sem vinur og velunari mannkyns. Sagan segir að hann og bróðir hans, Epimetheus (þýðir eftirhyggja), hafi verið gefið það verkefin að skapa manninn og gefa mönnum og öðrum dýrum allt sem þau þyrftu til að lifa af. Epimetheus á að hafa gefið hinum ýmsu dýrum hugrekki, styrk, hraða, fjaðrir, feld og ýmsa aðrar hyljur en svo þegar kom að því að skapa tegund æðri hinum komst hann að því að hann hafði gefið þessum dýrum allt og leitaði til bróður síns til hjálpar og Prómóþeifur tók yfir sköpuninni. Til að gera manninn æðri gaf hann honum göfugra form og gerði honum kleift að ganga uppréttum. Svo fór hann upp til himinsins og kveikti á kyndli með eld sólar. Eldurinn sem hann gaf manninum var verðmeiri enn allar gjafir sem dýrin höfðu hlotið.
Vegna þessa hlaut Prómóþeifur reiði Seifs. Hann hafði ekki aðeins stolið eldi og gefið manninum heldur hafði hann líka platað guðina svo að þau myndu fá verstu hluta allra dýra fórnað til sín og mennirnir bestu hlutanna. Prómóþeifur raðaði ætu hlutum uxna undir húðinni og huldi með því að þekja með líffærum. Í hina setti hann bein sem hann huldi svo með fitu. Seifur valdi fituna og varð mjög reiður þegar hann sá að þar inní voru bara bein. Eftir þetta var einungis beinum og fitu fórnað til guðanna og góða kjötinu haldið handa mönnum. Fyrir þetta tvennt hlekkjaði Seifur Prómóþeif við stein í Kaukasus, þar sem örn kom á hverjum degi og át úr honum lifrina sem óx svo aftur yfir nóttina þar sem Prómóþeifur var ódauðlegur. Á endanum var hann þó frelsaður af Herakles (betur þekktur sem Herkúles nú á dögum) sem drap örninn. Seifur lét líka skapa Pandóru, sem Epimetheus giftist þrátt fyrir viðvaranir Prómóþeifs um að þyggja nokkuð frá guðunum. Hún hafði með sér öskju frá guðunum sem hún mátti ekki opna en gerði þó vegna mikillar forvitni og upp úr öskjunni komu sjúkdómar, illska og erfiðisvinna til að refsa mönnunum. Einning kom upp úr öskjunni vonin sem hefur haldið lífi í manninum í gegnum aldirnar.
Aðrar heimildir sögðu Prómóþeif guð eldsins og mikinn prakkara (trickster). Svo segja þær að nafn hans sem þýðir fyrirsjá eða fyrirhyggja gefi gott ljós af hve gáfaður hann var.
Í almennri trú þróaðist hann yfir í meistara (craftsman) og í sambandi við það tengdur eldinum og sköpun mannsins. Prómóþeifur þróaðist einning áfram á síðari tímum sem fullkomið dæmi um uppreisn á móti harðstjórn og hefur löngum verið innblástur skálda og listamanna yfir höfðu svo og almúga í uppreisnarhug. |