Ríki og yfirráð Mið-austurlanda á fornöld:

Súmer var fornríki í vestanverðri Asíu og samsvaraði Babýlóníu á tímum biblíunnar. Allt fimmta árþúsundið f.Kr. bjó þjóðflokkurinn ubaídíar á svæði því, sem síðar var kallað Súmer. Þessar byggðir þróuðust smám saman í helstu borgir Súmer, Adab, Eriku, Isin, Kish, Kullab, Lagash, Larsa, Nippur og Úr. Nokkrum öldum síðar, eftir blómaskeið súmera, komu semítar frá Sýrlandi og Arabísku eyðimörkinni, bæði sem friðsamir landnemar og ræningjar, og blönduðust ubaídíum. Eftir 3250 f.Kr. fluttist annar þjóðflokkur, líklega frá löndum norðaustan Mesópótamíu, til Súmer og blandaðist íbúunum. Þetta fólk var súmerar, sem talaði tungu, sem var alóskyld öðrum þekktum tungumálum. Næstu aldir blómstraði hagur landsins og veldi þess jókst. Listir og byggingarlist, handverk, trú og siðfræði voru í hávegum hafðar. Súmerska varð aðaltunga íbúanna og þeir komu sér upp ritmáli, sem byggðist fyrst á myndrænu formi. Þetta ritmál varð að grundvelli ritaðra samskipta um öll Miðausturlönd í næstum 2000 ár. Súmerar urðu líka fyrstir til að nota hjólið snemma á tímabili sínu eða í kringum 3500 f.Kr.. Snemma á öðru árþúsundi f.Kr. réðust amorítar, sem voru semískir hirðingjar frá eyðimörkinni í vestri, inn í Súmer og Akkad. Þeir náðu smám saman fótfestu í helstu borgunum eins og Isin og Larsa. Óreiðan og ólgan í kjölfar þessarar innrásar hvatti elamíta til árásar (2004 f.Kr.) á Úr og handsama síðasta konung hennar, Ibbi-Sin (2029-2004 f.Kr.). Aldirnar eftir fall Úr linnti átökum um yfirráðin í Súmer og Akkad ekki, fyrst milli Isin og Larsa og síðar milli Larsa og Babýlon. Hammurabi frá Babýlon sigraði Riv-Sin frá Larsa (1823-1763 f.Kr.) og varð alráður í Súmer og Akkad. Valdataka hans markaði endalok ríkis súmera en menning þeirra hélt áfram að dafna í Babýlóníu.

Í kringum 1350 f.Kr. fór konungsríkið Assýría í norðurhluta Mesópótamíu að færa sig upp á skaftið. Herir þess sigruðu Mitanni, náðu Babýlon á sitt vald um tíma 1225 f.Kr. og komust alla leið að Miðjarðarhafi 1100 f.Kr. Næstu tvær aldir drógu arameískir þjóðflokkar á steppum Sýrlands úr framrásinni og með aðstoð þjóðflokka kaldea tókst þeim að ná Babýlon á sitt vald. Assýríumenn börðust við þá og aðra þjóðflokka og færðu aftur út kvíarnar eftir 910 f.Kr. Þegar veldi þeirra stóð sem hæst (730-650 f.Kr.) réðu þeir löndum frá Egyptalandi að Persaflóa. Sigruð svæði voru undir stjórn varakonunga eða voru innlimuð, ef íbúarnir voru með uppsteit. Þeir, sem sýndu af sér tilburði til uppreisna og óeirða, voru óspart reknir að heiman, þannig að víða varð mikil blöndun þjóðflokka í landinu. Tíðar uppreisnir kröfðust öflugs herafla en samt tókst ekki að halda uppi lögum og reglu í þessu víðlenda ríki til langframa. Spenna innanlands og árásir media og kaldea í Babýlóníu urðu Assýríu að falli árið 612 f.Kr. Medar náðu undir sig hæðalandinu og létu kaldeum undir stjórn Nebúkadnesars II Mesópótamíu eftir. Þeir stjórnuðu ríkinu til ársins 539 f.Kr., þegar Cyrus mikli, Persakonungur og konungur Medíu, lagði Babýlon undir sig.

Vorið 334 f.kr. hóf Alexander herferðina miklu, fáum mánuðum seinna var fyrsta orustan haldin við ána Granikos. Og lýsti hann sig stuttu seinna konung yfir allri Litlu-Asíu. Árið 333 f.kr. hélt hann áfram ferð sinni ásamt liði sínu á Sýrlandsstrendur og þar var sjálfur Darios III Persakonungur sigraður, sjö mánuðum seinna meðan á hersetu um borgina Týros stóð bauð Darios III Alexander allt yfirráðasvæði Persa vestan við Efrat en Alexander hafnaði því og réðst inn í Egyptaland í árslok 332. Þar tók fólk honum sem frelsara, þar hafði hann vetrarsetu og varði tímanum til að setja upp borgina Alexandríu.
Árið 331 sigruðu herir Alexanders, Darios enn aftur og flúði hann þá til jarldæmanna í austri, eftir þann sigur lét Alexander kalla sig konung yfir allri Asíu, og vann síðan allar helstu borgir Dariosar, og brenndi Persepolis sem hefnd fyrir að persar höfðu eyðilagt Aþenu 150 árum áður. Herir Alexanders héldu áfram að reka för Dariosar en litlu síðar var Darios drepinn af jarl nokkrum í Bakteríu (nú Afganistan). Áfram hélt Alexander austur gegnum landsvæði sem nú er kallað Úsbekistan, þar giftist hann prinsessunni Roxane. Hann ætlaði sér að vinna allt land austur að Ganges því þar trúði hann því að heimurinn endaði. En svo langt komst hann ekki því eftir margra ára harðrétti gerðu hermenn hans uppreisn, og varð hann flytja herinn til suðurs að mynni Arabíuflóa.
Eftir að hafa haft vetrardvöl í Babýlon hófst leiðangurinn til baka 325 f.kr. og var í tvennu lagi, Alexander fór með landherinn gegnum torsótta eyðimörk Suður Íran þar sem steikjandi hiti var mörgum hermönnunum að bana.
Þótt Alexander væri búinn að leggja undir sig Persaveldi fyrir fullt og allt var landvinningagræðgi hans ekki svalað, og tók hann að undirbúa leiðangur til að vinna Arabíuskaga, en áður en þessum fyriráætlum varð hrundið lést Alexander úr hitasótt sumarið 323 f.kr. aðeins 33 ára gamall.
Tímabilið sem við tók við er nefnt Hellenska tímabilið og landsvæðið sem Grikkland réð yfir nefnt Hellas. Eftir fráfall Alexanders var ríki hans skipt upp í þrjú konungsdæmi, og tóku þrír valdamestu hershöfðingjarnir sér konungstign.
Ptolemy varð konungur Ptolmaic veldisins (nú Egyptaland) höfuðborg þess var Alexandría.
Selevkos varð konungur Selevkosar veldsins, sem var stærst, náði frá ströndum Sýrlands sem og öll Asía að Ganges fljóti, höfuðborg var Antíokkía.
Og loks Antígónus sem réði yfir litlu-Asíu (Tyrklandshluta) Makedóníu og Þrakíu.
Stórkostleg afrek Alexanders sem með réttu var kallaður „hinn mikli", leiddu til útbreiðslu grískrar (vestrænar) menningar um stóran hluta hins siðmenntaða heims, á þessu tímabili.

Ítalía var byggð upp af hagsmunabandalögum margra smáríkja sem voru ólík að þjóðerni. Latneska bandalagið, sem sameinaði Ítalíu, varð til um 300 f.Kr. undir forystu Rómverja. Veldi Rómverja var byggt upp með valdatöku á jaðarsvæðum í norðri. Stjórnarfar í Róm var hafði verið konungur öldungaráð en seinasta konungnum var steypt af stóli um 500 f.Kr. og lýðveldi komið á og var öldungaráð mikilvægasta stofnun þess. Smám saman hætti stjórnskipan lýðveldisins að henta ríki sem réði yfir felstum löndum við Miðjarðarhaf með hervaldi. Mikil átök urðu um völdin (borgarastyrjöld) sem ekki lauk fyrr en með Ágústusi keisara um 30 f.Kr.

Eftir fall Karþagó fóru Rómverjar að breyða úr sér í aðrar áttir. Þegar ríkið var sem stærst spannaði það allt frá meirihluta Bretlandseyja í norðri til Spánar í vestri til Egyptalands í suðri til Persaflóa í austri. Það umlukti allt Miðjarðarhafið sem þeir kölluðu Mare Internum eða Innhafið. Um þriðju öld e.Kr. hætti ríkið svo að stækka, atvinnulíf hnignaði og mikil kreppa skall á landið og öreigum snarfjölgaði. Rómverskir borgarar flýðu borgirnar og settust að í sveitum
Konstantínus flutti höfuðborgina til austurhlutans, Konstantínópel.
Árið 476 var síðasti keisari Rómar hrakinn frá völdum. Fall Rómaveldis er notað til að aðskilja fornöld og miðaldir árið 476. Miðaldir marka upphaf Evrópumenningarinnar. Austrómverska ríkið féll 1453, en það er talið lok miðalda og og upphaf nýaldar.