Untitled Document

Andrés var greindur maður, ljóðelskur, stoltur af landi sínu og þjóð og með afar sterka réttlætiskennd. Hann var vel upplýstur um þau málefni sem voru efst á baugi í þjóðfélaginu hverju sinni og af honum mátti margt læra og taka sér til fyrirmyndar. Það voru ekki síst börnin hans sem nutu góðs af. Andrés var ástríkur faðir sem þrátt fyrir að vinna mikið gaf sínum nánustu ávallt tíma og athygli. Þegar hann var nokkuð kominn til ára sinna vann hann við ritstörf heima við, og gafst þá meiri tími til að spjalla og njóta samvista við börnin og nutu þau yngstu einkum góðs af því.
Afi var mjög barngóður. Sjálf var ég ekki nema fjögurra ára þegar hann dó, en þó á ég nokkrar minningar um afa. Mín sterkasta minning af honum er að þegar ég kom í heimsókn til ömmu og afa á Digranesveginn sat hann oft í gráa hægindastólnum sínum í stofunni. Þegar ég hljóp í átt til hans, rétti hann til mín hendurnar, ég settist í fangið á honum og hann fór með vísuna:

Kristín litla komdu hér
með kalda fingur þína
Ég skal bráðum bjóða þér
báða lófa mína

Afi var iðinn við að semja vísur um börnin sín og barnabörn. Fyrri stökuna orti hann um móður mína þegar hún var fjögurra eða fimm ára, en sú seinni er um Kristján bróður hennar.

Heiða litla er heldur smá
hefur ljósa lokka
kemur hún þarna kuldagrá
í kjól með vota sokka.

Stjáni litli stutti
strákalingaputti
stendur upp á stólum
á stórubrandajólum.

Ég á aðeins eina bón
Svo engar fái ég sóttir
Gefðu mér nú grautarspón
Gerða Kolbeinsdóttir

Skammtaðu mér nú skyrslettu
Skellibjallan amma
Svo ég fái saðningu
Og seigur verði að þramma.

Og enn ein vísan er um Aðalheiði, sjötta barnabarnið í röðinni. Hana fékk hún í skírnargjöf frá afa sínum 1989:

Aðalheiður er heiðurs nafn
á heiðríkum morgni gefið
það færi henni birtu og bros í stafn
- með bæn þeirri endar stefið.

Afi var þó alltaf hógvær um vísnagerð sína og þótti sjálfum ekki mikið til hennar koma. Þessar vísur voru ekki fyrir neina aðra að sjá en þá sem þær við komu og svo hann sjálfan, en honum þótti skemmtilegt að glíma við vísnagerð. Ég er ekki viss um að hann hefði tekið vel í það að ég væri að birta hér Fjölskyldubrag hans, en vegna þess hversu vel hann lýsir fjölskyldulífi á heimilinu og sýnir hversu miklu máli börnin skiptu læt ég hann flakka:

Af Digranesvegi eru válegar sögur
það er voðalegt ástand á hundrað og sjö.
Karlinn er feitur en kerlingin mögur
og krakkarnir hátta ekki fyrri en tvö.

Þar er Helga, sem bjástrar við bítlana sína
og bælir svo rúmið sitt fram yfir tólf.
Spígsporar framan við spegilinn fína
og spángólar hoppandi um stiga og gólf.

Svo klípur hún Stjána og kallar hann flón
þau krafsa og bíta eins og æðandi ljón.

Svo er Heiða í skokk eins og skellandi bjalla
skrítin um nefið og tístir sem mús.
Hún er nú sífellt að spyrja og spjalla
og spólar sem jeppi í nágrannahús.

Og Kristján er nú ekki barnanna bestur
hann bröltir í rúmi eins og spítkálfur stór.
Svo veður hann um eins og veðhlaupahestur
þótt virðist hann rétt eins og hrífuskaft mjór.

Hann Kolli er grimmur að hárreyta Heiðu
og hamast í rúminu langt fram á nótt
Hann vill ekki nota vatn eða greiðu
en varast þó enn að tala mjög ljótt.

Afi
Andrés var greindur maður, ljóðelskur, stoltur af landi sínu og þjóð og með afar sterka réttlætiskennd. Hann var vel upplýstur um þau málefni sem voru efst á baugi í þjóðfélaginu hverju sinni og af honum mátti margt læra og taka sér til fyrirmyndar. Það voru ekki síst börnin hans sem nutu góðs af. Andrés var ástríkur faðir sem þrátt fyrir að vinna mikið gaf sínum nánustu ávallt tíma og athygli. Þegar hann var nokkuð kominn til ára sinna vann hann við ritstörf heima við, og gafst þá meiri tími til að spjalla og njóta samvista við börnin og nutu þau yngstu einkum góðs af því. Afi var mjög barngóður. Sjálf var ég ekki nema fjögurra ára þegar hann dó, en þó á ég nokkrar minningar um afa. Mín sterkasta minning af honum er að þegar ég kom í heimsókn til ömmu og afa á Digranesveginn sat hann oft í gráa hægindastólnum sínum í stofunni. Þegar ég hljóp í átt til hans, rétti hann til mín hendurnar, ég settist í fangið á honum og hann fór með vísuna: Kristín litla komdu hér með kalda fingur þína Ég skal bráðum bjóða þér báða lófa mína Afi var iðinn við að semja vísur um börnin sín og barnabörn. Fyrri stökuna orti hann um móður mína þegar hún var fjögurra eða fimm ára, en sú seinni er um Kristján bróður hennar. Heiða litla er heldur smá hefur ljósa lokka kemur hún þarna kuldagrá í kjól með vota sokka. Stjáni litli stutti strákalingaputti stendur upp á stólum á stórubrandajólum. Þessar vísur orti afi um eitt barnabarnið Guðmund Atla: Ég á aðeins eina bón Svo engar fái ég sóttir Gefðu mér nú grautarspón Gerða Kolbeinsdóttir Skammtaðu mér nú skyrslettu Skellibjallan amma Svo ég fái saðningu Og seigur verði að þramma. Og enn ein vísan er um Aðalheiði, sjötta barnabarnið í röðinni. Hana fékk hún í skírnargjöf frá afa sínum 1989: Aðalheiður er heiðurs nafn á heiðríkum morgni gefið það færi henni birtu og bros í stafn - með bæn þeirri endar stefið. Afi var þó alltaf hógvær um vísnagerð sína og þótti sjálfum ekki mikið til hennar koma. Þessar vísur voru ekki fyrir neina aðra að sjá en þá sem þær við komu og svo hann sjálfan, en honum þótti skemmtilegt að glíma við vísnagerð. Ég er ekki viss um að hann hefði tekið vel í það að ég væri að birta hér Fjölskyldubrag hans, en vegna þess hversu vel hann lýsir fjölskyldulífi á heimilinu og sýnir hversu miklu máli börnin skiptu læt ég hann flakka: Fjölskyldubragur (Lag: Komdu og skoðaðu í kistuna mína) Af Digranesvegi eru válegar sögur það er voðalegt ástand á hundrað og sjö. Karlinn er feitur en kerlingin mögur og krakkarnir hátta ekki fyrri en tvö. Þeir ata sig sífellt í auri og for og æpa og hrína eins loftpressubor. Þar er Helga, sem bjástrar við bítlana sína og bælir svo rúmið sitt fram yfir tólf. Spígsporar framan við spegilinn fína og spángólar hoppandi um stiga og gólf. Svo klípur hún Stjána og kallar hann flón þau krafsa og bíta eins og æðandi ljón. Svo er Heiða í skokk eins og skellandi bjalla skrítin um nefið og tístir sem mús. Hún er nú sífellt að spyrja og spjalla og spólar sem jeppi í nágrannahús. Svo kemur hún heim af keipunum full kvartandi og suðandi alls konar bull. Og Kristján er nú ekki barnanna bestur hann bröltir í rúmi eins og spítkálfur stór. Svo veður hann um eins og veðhlaupahestur þótt virðist hann rétt eins og hrífuskaft mjór. Hann getur rekið upp ámátlegt ýl eins og flauta í lögreglubíl. Hann Kolli er grimmur að hárreyta Heiðu og hamast í rúminu langt fram á nótt Hann vill ekki nota vatn eða greiðu en varast þó enn að tala mjög ljótt. Þó er hann skástur á þessum bæ þrákálfur pabba og mömmu-gæ. Andrés Kristjánsson.